सण · फाल्गुन पौर्णिमा
होळी २०२६
फाल्गुन पौर्णिमेला संध्याकाळी होळी पेटते: वाईटाचे दहन आणि वसंताचे स्वागत. होळीला पुरणपोळीचा नैवेद्य!
तारीख, तिथी आणि वेळा
वेळा ठाणे नुसार. ॲपमध्ये तुमच्या शहराच्या वेळा.
शहरानुसार तारीख
ही तारीख सर्व शहरांत एकच आहे.
पुढील वर्षी, २०२७
थोडक्यात माहिती
- इतर नावेहोलिका दहन, हुताशनी पौर्णिमा, शिमगा (कोकण)
- कुठेसंपूर्ण भारत; कोकणात शिमगा, ब्रजमध्ये सगळ्यात मोठा उत्सव
- पूजा कोणाचीअग्नी, होळीच्या रूपात
- एका ओळीतहोलिकेचे दहन आणि प्रल्हादाचा बचाव: वाईटावर चांगल्याचा विजय, आणि वसंताचे आगमन.
होळी, थोडं सविस्तर
- ०१
सणाविषयी
होळी हा वसंताच्या आगमनाचा सण. थंडी संपते, झाडांना नवी पालवी फुटते, आणि सगळे घराबाहेर येतात.
आज संध्याकाळी होळी पेटवतात: वाईटाचे दहन. दुसऱ्या दिवशी धूलिवंदन, आणि पाच दिवसांनी रंगपंचमी. महाराष्ट्रात रंग मुख्यतः रंगपंचमीलाच खेळतात.
आणि सगळ्यात महत्त्वाचे: होळी म्हणजे जुने रुसवे विसरायचा दिवस. माफ करा, माफी मागा, आणि नव्याने सुरुवात करा.
- ०२
प्रल्हाद आणि होलिकेची कथा
हिरण्यकशिपू हा असुरराजा स्वतःलाच देव मानायचा. पण त्याचा मुलगा प्रल्हाद विष्णूचा निस्सीम भक्त होता. पित्याने किती धमकावले तरी प्रल्हादाने विष्णूचे नाव सोडले नाही.
शेवटी हिरण्यकशिपूची बहीण होलिका प्रल्हादाला घेऊन अग्नीत बसली. तिच्याकडे आगीपासून वाचवणारे वस्त्र होते. पण ते वस्त्र उडून प्रल्हादावर पडले: प्रल्हाद वाचला, आणि होलिका जळून गेली.
पुढे विष्णूंनी नृसिंह अवतार घेऊन हिरण्यकशिपूचा वध केला. होळीची आग त्याच विजयाची आठवण.
- ०३
महाराष्ट्रात आणि इतरत्र
आठवडाभर आधीपासून मुले घरोघरी फिरून होळीसाठी लाकडे आणि वर्गणी गोळा करतात. संध्याकाळी चौकात होळी रचून पेटवतात.
घराघरातून होळीला पुरणपोळीचा नैवेद्य जातो. होळीभोवती प्रदक्षिणा घालतात, आणि काही ठिकाणी होळीत नारळ अर्पण करतात.
कोकणात होळी म्हणजे शिमगा: जवळपास महिनाभर चालणारा उत्सव, गावदेवीच्या पालख्या घराघरात येतात.
ब्रजमध्ये, मथुरा आणि वृंदावनात, होळी राधा आणि कृष्णाच्या रंगांशी जोडलेली आहे. बरसान्याच्या लठमार होळीत स्त्रिया काठ्यांनी मारतात आणि पुरुष ढालींनी बचाव करतात.
पूजा कशी करायची?
थोडक्यात: होळीची सायंपूजा, पुरणपोळीचा नैवेद्य, नारळ अर्पण आणि प्रदक्षिणा: एवढी होळी पुरे.
- १होळीसाठी लाकडे आणि गोवऱ्या जमवा, आणि मोकळ्या जागी होळी रचा.झाडे तोडू नका: वाळलेली लाकडे आणि गोवऱ्या पुरेत. होळी तारांपासून, वाहनांपासून आणि घरांपासून दूर रचा.
- २होळीभोवती कच्च्या सुताचा धागा गुंडाळा, आणि पायथ्याशी नारळ, गव्हाच्या ओंब्या आणि हरभरे ठेवा.धागा तीन, पाच किंवा सात फेऱ्यांनी गुंडाळतात, अशी अनेक घरांची रीत आहे.
- ३संध्याकाळी स्नान करून होळीपाशी पाण्याचा तांब्या घेऊन जा.पाणी हाताशी असू द्या: पूजेलाही लागते आणि आग आटोक्यात ठेवायलाही.
- ४हळद-कुंकू, अक्षता आणि फुले वाहून होळीची पूजा करा.अनेक ठिकाणी अख्खी गल्ली एकत्र पूजा करते.
- ५पुरणपोळीचा नैवेद्य दाखवा.घरोघरून होळीला पुरणपोळी जाते.
- ६वर दिलेल्या वेळेत होळी पेटवा.भद्रा संपल्यावरच होळी पेटवतात; पानावरची वेळ तेच सांगते.
- ७होळीत नारळ अर्पण करा, आणि पाणी शिंपडत प्रदक्षिणा घाला.प्रदक्षिणा तीन, पाच किंवा सात. मुलांना आगीपासून हातभर नव्हे, चांगले दूर ठेवा.
- ८नैवेद्य आणि भाजलेले हरभरे प्रसाद म्हणून वाटा.होळीत भाजलेल्या ओंब्या आणि हरभरे प्रसाद मानतात.
काय लागेल?टिक करत जा
८ पैकी ० तयार
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
होळी किती वाजता पेटवायची?
पौर्णिमेच्या संध्याकाळी, प्रदोष काळात, भद्रा संपल्यावर. तुमच्या शहराची ही वेळ पानावर वर दिली आहे.
प्रदक्षिणा किती घालायच्या?
तीन, पाच किंवा सात: विषम संख्या. घरची जी पद्धत असेल ती. महाराष्ट्रात प्रदक्षिणा घालताना बोंबा मारण्याचीही रीत आहे.
होळीत काय जाळू नये?
प्लास्टिक, टायर, रंगवलेले लाकूड आणि कचरा: त्यांचा धूर विषारी असतो. हिरवी झाडेही तोडू नका.
सोसायटीत किंवा घरी छोटी होळी करता येईल का?
हो, मोकळ्या, सुरक्षित जागी आणि सोसायटीची परवानगी घेऊन. जागा नसेल तर गोवरीचा छोटा अग्नी आणि पूजा, किंवा गल्लीच्या होळीला नैवेद्य नेणेही पुरे.
नारळ आणि पुरणपोळी का?
होळी हा अग्नीचा उत्सव: नारळ आणि पुरणपोळी अग्नीला अर्पण करतात. महाराष्ट्रात होळीला पुरणपोळीचा नैवेद्य ही जुनी रीत आहे.
ॲपमध्ये आठवण लावा
ॲप आदल्या दिवशी आणि त्या दिवशी सूचना पाठवते, इंटरनेट नसतानाही.