सण · फाल्गुन कृष्ण पंचमी
रंगपंचमी २०२६
होळीनंतर पाच दिवसांनी, फाल्गुन वद्य पंचमीला, रंगपंचमी: रंग, पिचकारी आणि पाणी. महाराष्ट्रात रंगांचा खरा दिवस हाच!
तारीख, तिथी आणि वेळा
वेळा नागपूर नुसार. ॲपमध्ये तुमच्या शहराच्या वेळा.
शहरानुसार तारीख
ही तारीख सर्व शहरांत एकच आहे.
पुढील वर्षी, २०२७
थोडक्यात माहिती
- इतर नावेरंग पंचमी, शिमगा
- कुठेमहाराष्ट्र, मध्य प्रदेश (विशेषतः इंदूर) आणि कर्नाटक
- पूजा कोणाचीराधा आणि कृष्ण
- एका ओळीतराधा आणि कृष्णाचे रंग, आणि धूलिवंदनापासून सुरू झालेल्या वसंतोत्सवाचा पाचवा, शेवटचा दिवस.
रंगपंचमी, थोडं सविस्तर
- ०१
सणाविषयी
रंग म्हणजे रंग, आणि पंचमी म्हणजे पाचवा दिवस. धूलिवंदनाला सुरू झालेला वसंतोत्सव आज पाच दिवस पूर्ण करतो.
एव्हाना ऊन तापायला लागलेले असते. एकमेकांवर पाणी उडवायची रीत त्यातूनच आली: रंगही, आणि गारवाही.
रंग लागल्यावर सगळे सारखेच दिसतात: कोण लहान, कोण मोठा, कळतच नाही. आजचा धडा हाच: भेद विसरा, आणि मिसळून जा.
- ०२
कृष्ण, राधा आणि रंग
लहानपणी कृष्णाला एक काळजी होती: तो सावळा, आणि राधा गोरी. राधेला आपण आवडू का?
त्याची रडारड ऐकून यशोदा कंटाळली, आणि म्हणाली: जा, राधेला सांग, तिला हवा तो रंग तुझ्या चेहऱ्याला लाव. राधेने तसेच केले, आणि दोघांची जोडी जमली.
गोकुळात कृष्ण आपल्या सवंगड्यांवर पिचकारीने रंगीत पाणी उडवायचा. राधा आणि कृष्णाने याच दिवशी एकत्र रंग खेळले, अशी श्रद्धा आहे. म्हणून आज कृष्णाबरोबर राधेचीही पूजा.
- ०३
महाराष्ट्रात आणि इतरत्र
गल्लोगल्ली रंग, पिचकाऱ्या आणि रंगीत पाणी. घरीच नैसर्गिक रंग करता येतात: फुलांच्या पाकळ्या, मेंदी, हळद, बीट आणि बेसन.
काही ठिकाणी देवाची मूर्ती मिरवणुकीत नेतात, आणि जवळच्या नदीत किंवा तळ्यात विसर्जन करून मिरवणूक संपते.
इंदूरची गेर तर खास: राजवाड्याभोवतीच्या रस्त्यांवर रंगीत पाण्याचा वर्षाव, आणि लाखो लोक. ही परंपरा होळकरांच्या काळापासूनची.
ब्रजमध्ये, जिथे राधा आणि कृष्ण वाढले, होळीचा उत्सव रंगपंचमीपर्यंत चालतो, त्यांच्या प्रेमाची आठवण म्हणून.
रंग कसे खेळायचे
थोडक्यात: स्वच्छ पाणी, नैसर्गिक रंग, फुगे नकोत, आणि कोरडे राहू इच्छिणाऱ्याचा मान राखा.
- १अनेक घरांत आधी राधा-कृष्णाला गुलाल वाहतात.रंगपंचमीला राधा-कृष्णाची पूजा करतात, म्हणून पहिला रंग त्यांना.
- २अंगाला आणि केसांना तेल लावा, आणि जुने कपडे घाला.तेलामुळे रंग त्वचेला आणि केसांना चिकटत नाही.
- ३पिचकारीत स्वच्छ पाणी आणि नैसर्गिक रंग भरा.साचलेले किंवा अस्वच्छ पाणी नको: जखमेत जंतुसंसर्ग होऊ शकतो.
- ४पाण्याचे फुगे वापरू नका.फुगे डोळ्यांना, कानांना आणि प्राण्यांना इजा करतात.
- ५मोकळ्या जागी खेळा: ओले जिने, गच्ची आणि रस्ते टाळा.ओल्या फरशीवर घसरून पडण्याचे अपघात रंगपंचमीला सर्वात जास्त होतात.
- ६लहान मुलांवर पाण्याजवळ आणि रस्त्याजवळ लक्ष ठेवा.रंग तोंडात गेला किंवा मूल पाण्यात घसरले तर लगेच मदत मिळेल, इतक्या जवळ राहा.
- ७पाणी जपून वापरा: नळी नको, बादली पुरे.उन्हाळा सुरू झालेला असतो, आणि पाणी मौल्यवान.
- ८खेळ संपल्यावर अंग आणि अंगण दोन्ही स्वच्छ करा.रस्त्यावरचे रंगीत पाणी प्राणी पितात; ते वाहून जाऊ द्या, साचू देऊ नका.
काय लागेल?टिक करत जा
८ पैकी ० तयार
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
धूलिवंदनाला रंग खेळलो, मग रंगपंचमीला का?
महाराष्ट्रात पारंपरिक रंगांचा दिवस रंगपंचमीच. धूलिवंदनापासून सुरू झालेला वसंतोत्सव आज पूर्ण होतो. शहरांत बरेच जण दोन्ही दिवस खेळतात.
पाण्याचे फुगे का नकोत?
वेगाने लागलेला फुगा डोळा आणि कान दुखावू शकतो, आणि रस्त्यावरच्या माणसांना आणि प्राण्यांना घाबरवतो. फुटलेले प्लास्टिक कचरा होते, आणि प्राणी ते खातात.
अंगावर जखम असेल तर?
जखम झाकून ठेवा, आणि रंगीत पाण्यात खेळणे टाळा: अस्वच्छ पाण्याने जखम चिघळू शकते. कोरड्या रंगाचा टिळा पुरे.
पाळीव प्राण्यांना कसे जपायचे?
त्यांना घरात, शांत खोलीत ठेवा, आणि रंग लावू नका. चुकून रंग लागलाच तर सौम्य शॅम्पूने धुवा, आणि उलटी, जुलाब दिसले तर पशुवैद्याकडे न्या.
ॲपमध्ये आठवण लावा
ॲप आदल्या दिवशी आणि त्या दिवशी सूचना पाठवते, इंटरनेट नसतानाही.