सण · ज्येष्ठ पौर्णिमा
वटपौर्णिमा २०२६
ज्येष्ठ पौर्णिमेला सुवासिनी वडाची पूजा करतात आणि वडाला सूत गुंडाळतात: सावित्रीसारखी साथ, पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी. यमाकडून पतीचे प्राण परत आणणाऱ्या सावित्रीचा हा दिवस!
तारीख, तिथी आणि वेळा
वेळा मुंबई नुसार. ॲपमध्ये तुमच्या शहराच्या वेळा.
शहरानुसार तारीख
ही तारीख सर्व शहरांत एकच आहे.
पुढील वर्षी, २०२७
थोडक्यात माहिती
- इतर नावेवटसावित्री, वट पौर्णिमा
- कुठेमहाराष्ट्र, गोवा आणि गुजरात; बिहार, झारखंड आणि ओडिशात हेच व्रत ज्येष्ठ अमावास्येला
- पूजा कोणाचीवटवृक्ष, सावित्री आणि सत्यवान
- एका ओळीतसावित्रीची निष्ठा आणि जिद्द: पतीच्या आरोग्यासाठी आणि दीर्घायुष्यासाठी व्रत.
वटपौर्णिमा, थोडं सविस्तर
- ०१
सणाविषयी
वटपौर्णिमा हे सुवासिनींचे व्रत. सावित्रीने पतीसाठी यमाशीही वाद घातला, आणि तिच्या आठवणीत आज वडाची पूजा होते.
व्रत खरे तर तीन दिवसांचे, त्रयोदशी ते पौर्णिमा. ज्यांना तीन दिवस जमत नाहीत, त्या फक्त पौर्णिमेला उपवास करतात.
आणि सावित्रीचा धडा: हार मानू नका. शांतपणे, हुशारीने आणि चिकाटीने बोलले तर अशक्य वाटणारेही शक्य होते.
- ०२
सावित्री आणि सत्यवान
राजा अश्वपतीची मुलगी सावित्री हिने सत्यवानाला पती म्हणून निवडले. तो वनात राहणाऱ्या आंधळ्या, राज्य गमावलेल्या राजा द्युमत्सेनाचा मुलगा. नारदांनी सांगितले: सत्यवान वर्षभरातच मरेल. तरीही सावित्रीने त्याच्याशीच लग्न केले.
ठरलेल्या दिवसाआधी तीन दिवस तिने उपवास आणि जागरण केले. त्या दिवशी ती सत्यवानासोबत वनात लाकडे तोडायला गेली. थकलेल्या सत्यवानाने तिच्या मांडीवर डोके ठेवले, आणि यम त्याचे प्राण न्यायला आला. सावित्री यमाच्या मागोमाग निघाली.
तिच्या निष्ठेवर खूश होऊन यमाने वर दिले: सासऱ्यांना दृष्टी आणि राज्य, वडिलांना शंभर पुत्र. शेवटी तिने स्वतःसाठी सत्यवानापासून शंभर पुत्र मागितले. वचनात अडकलेल्या यमाला सत्यवानाचे प्राण परत द्यावे लागले.
- ०३
महाराष्ट्रात आणि इतरत्र
सकाळी नटूनथटून सुवासिनी वडाजवळ जमतात. वडाला पाणी घालतात, पाच फळे आणि नारळ अर्पण करतात, आणि वडाभोवती सात फेऱ्या घालत पांढरे सूत गुंडाळतात.
ज्यांच्या जवळ वड नाही, त्या घरीच चंदन आणि तांदळाच्या पिठाने वड, सावित्री, सत्यवान आणि यमाचे चित्र काढून पूजा करतात. संध्याकाळी सावित्रीची कथा ऐकतात.
एकमेकींना भेटताना सुवासिनी म्हणतात: "जन्म सावित्री हो!"
बिहार, झारखंड आणि ओडिशात हेच सावित्री व्रत ज्येष्ठ अमावास्येला असते. तिथेही वडाला पाणी घालून सूत गुंडाळतात.
पूजा कशी करायची?
थोडक्यात: वड, पांढरे सूत, पाच फळे आणि नारळ: पूजा झाडापाशी, आणि संध्याकाळी सावित्रीची कथा.
- १सकाळी स्नान करून व्रताचा संकल्प करा.तीन दिवस जमत नसतील तर फक्त पौर्णिमेला उपवास करा. आजारपण किंवा गर्भारपणात तब्येत आधी: पूजा पुरेशी आहे.
- २पूजेचे ताट तयार ठेवा.हळद-कुंकू, अक्षता, फुले, दिवा, उदबत्ती, पाण्याचा तांब्या, सुताचे रीळ, फळे आणि नारळ.
- ३जवळच्या वडाकडे जा, शक्यतो आसपासच्या सुवासिनींबरोबर.देवळाच्या आवारातला किंवा बागेतला वडही चालतो. अनेक ठिकाणी स्त्रिया एकत्र जातात.
- ४वडाच्या मुळाशी पाणी घाला, आणि हळद-कुंकू, अक्षता आणि फुले वाहा.काही जणी मुळाशी छोटी रांगोळीही काढतात.
- ५पांढरे सूत गुंडाळत वडाला सात प्रदक्षिणा घाला.सात फेरे ही सर्वसाधारण रीत. सूत सैल गुंडाळा: कोवळ्या झाडाला घट्ट आवळू नका.
- ६पाच फळे आणि नारळ अर्पण करा. कुटुंबाची रीत असेल तर तांब्याची नाणीही.काही घरांत फळे वडाच्या पानांवर ठेवून वाहतात.
- ७दिवा लावून नमस्कार करा, आणि पतीच्या आरोग्यासाठी आणि दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करा.अनेक जणी सात जन्म हाच पती मिळावा, अशीही प्रार्थना करतात.
- ८संध्याकाळी सुवासिनींबरोबर सावित्रीची कथा ऐका, आणि एकमेकींना वाण द्या.भेटल्यावर "जन्मसावित्री हो" असा आशीर्वाद देतात. उपवास संध्याकाळी कथेनंतर किंवा दुसऱ्या दिवशी सकाळी, घरच्या रीतीने सोडा.
काय लागेल?टिक करत जा
११ पैकी ० तयार
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
जवळ वड नसेल तर काय करायचे?
घरी वडाचे चित्र काढून पूजा करा, किंवा जवळच्या देवळातल्या वडापाशी इतर स्त्रियांबरोबर जा. बाजारात विकायला आणलेली वडाची फांदी विकत घेऊ नका: सणासाठी जिवंत झाडांच्या फांद्या तोडल्या जातात. पूजा पूर्ण झाडाची असते. जमल्यास एखादे वडाचे रोप लावा.
सूत किती वेळा गुंडाळायचे, आणि त्याचा अर्थ काय?
सर्वसाधारणपणे सात फेरे. सूत म्हणजे पतीच्या आयुष्याला बांधलेला धागा, आणि आपल्या नात्याची आठवण. काही कुटुंबांत जास्त फेरे घालतात: घरची रीत पाळा.
उपवासात काय खायचे?
अनेक जणी दिवसभर फक्त फळे आणि दूध घेतात, काही पाणीही घेत नाहीत. जे झेपेल तेवढेच करा. आजारपण, गर्भारपण किंवा वय असेल तर डॉक्टरांचा सल्ला आधी.
वाण काय द्यायचे?
घरच्या रीतीप्रमाणे: एखादे फळ, बांगड्या, हळद-कुंकू किंवा छोटी भेट. महत्त्वाचे म्हणजे एकमेकींना दिलेला आशीर्वाद.
ॲपमध्ये आठवण लावा
ॲप आदल्या दिवशी आणि त्या दिवशी सूचना पाठवते, इंटरनेट नसतानाही.