सण · वैशाख शुक्ल तृतीया
अक्षय्य तृतीया २०२६
अक्षय म्हणजे कधीही न संपणारे. आज केलेले चांगले काम, दान आणि सुरुवात कायम टिकते, अशी श्रद्धा.
तारीख, तिथी आणि वेळा
वेळा मुंबई नुसार. ॲपमध्ये तुमच्या शहराच्या वेळा.
शहरानुसार तारीख
ही तारीख सर्व शहरांत एकच आहे.
पुढील वर्षी, २०२७
थोडक्यात माहिती
- इतर नावेआखाजी (खानदेश), परशुराम जयंती
- कुठेसंपूर्ण भारत; जैन धर्मातही महत्त्वाचा दिवस
- पूजा कोणाचीविष्णू, लक्ष्मी आणि परशुराम
- एका ओळीतसाडेतीन मुहूर्तांपैकी एक: नवी सुरुवात, सोने खरेदी आणि दानासाठी वर्षातला सगळ्यात शुभ दिवस.
अक्षय्य तृतीया, थोडं सविस्तर
- ०१
सणाविषयी
वैशाख शुद्ध तृतीया म्हणजे अक्षय्य तृतीया. अक्षय म्हणजे कधी न घटणारे. आज जे सुरू कराल, जे द्याल, ते वाढतच जाते, अशी श्रद्धा.
म्हणून आज मुहूर्त पाहावा लागत नाही: पूर्ण दिवसच शुभ. नवे काम, नवा व्यवसाय, गृहप्रवेश, आणि सोन्याची खरेदी आजच करतात.
पण सोन्यापेक्षा मोठे म्हणजे दान. ज्याचे फळ कधी संपत नाही असे काम म्हणजे दुसऱ्याला दिलेले, हा या दिवसाचा खरा अर्थ.
- ०२
सुदाम्याचे पोहे
कृष्णाचा बालमित्र सुदामा अतिशय गरीब होता. पत्नीच्या आग्रहाने तो द्वारकेला कृष्णाला भेटायला निघाला, भेट म्हणून फक्त मूठभर पोहे घेऊन.
राजा झालेल्या कृष्णाने त्याचे पाय धुतले, मिठी मारली आणि ते पोहे आनंदाने खाल्ले. सुदाम्याने काहीही मागितले नाही.
घरी परतल्यावर त्याला झोपडीच्या जागी महाल दिसला. मनापासून दिलेले छोटेसे दानही अक्षय होते, ही आजची कथा. याच दिवशी परशुरामांचा जन्म झाला, गंगा पृथ्वीवर आली, आणि व्यासांनी गणपतीला महाभारत सांगायला सुरुवात केली, अशाही श्रद्धा आहेत.
- ०३
महाराष्ट्रात आणि इतरत्र
चैत्र तृतीयेपासून सुरू झालेले चैत्रगौरीचे हळदीकुंकू आज संपते. आंब्याची डाळ आणि कैरीचे पन्हे हा या काळाचा खास बेत.
पितरांच्या नावाने पाण्याने भरलेला माठ किंवा घट दान करतात: उन्हाळ्यात तहानलेल्याला पाणी हे सगळ्यात मोठे दान. खानदेशात आखाजी हा मुलींचा आणि माहेरवाशिणींचा सण.
उत्तराखंडात यमुनोत्री आणि गंगोत्रीच्या मंदिरांचे दरवाजे आज उघडतात. जैन धर्मात आजच्या दिवशी भगवान ऋषभदेवांनी उसाचा रस घेऊन वर्षभराचा उपवास सोडला, म्हणून वर्षीतप करणारे आज उसाच्या रसाने पारणे करतात.
पूजा कशी करायची?
थोडक्यात: सकाळी विष्णू-लक्ष्मीची पूजा, पितरांच्या नावाने पाण्याचा घडा, दान, आणि एखादी चांगली सुरुवात.
- १सकाळी स्नान करून विष्णू आणि लक्ष्मीची पूजा करा: गंध, फुले, तुळस, निरांजन आणि उदबत्ती.अनेक घरांत कुबेराची आणि परशुरामाचीही पूजा करतात.
- २मातीचा घडा पाण्याने भरा, त्यात वाळा घाला, आणि दान करा.उन्हाळ्यात पाणी हेच मोठे दान. घडा गरजूला द्या, किंवा दाराबाहेर येणाऱ्या-जाणाऱ्यांसाठी पाणी ठेवा.
- ३पितरांचे स्मरण करा: त्यांच्या प्रतिमेची पूजा करून पाणी आणि अन्न अर्पण करा.पूर्वजांचे ऋण आठवण्याचा दिवस म्हणूनही आजचा दिवस पाळतात.
- ४जमेल ते दान करा: तांदूळ, मीठ, तूप, साखर, चिंच, फळे, कपडे किंवा पंखा.दान लहान असले तरी चालेल: मनापासून दिलेले अक्षय होते.
- ५पुरणपोळी, आमरस, आंब्याची डाळ आणि कैरीचे पन्हे यांचा नैवेद्य दाखवा.नैवेद्य आधी देवाला आणि पितरांना, मग सगळ्यांना.
- ६एखादी चांगली गोष्ट सुरू करा: नवे काम, नवे घर, किंवा बचतीची सुरुवात.आजचा पूर्ण दिवस शुभ मानतात, म्हणून वेगळा मुहूर्त पाहावा लागत नाही.
- ७चैत्रगौरीचे हळदीकुंकू आज संपवा: आंब्याची डाळ आणि पन्हे देऊन.चैत्र तृतीयेला सुरू झालेले चैत्रगौरीचे हळदीकुंकू आज संपते.
काय लागेल?टिक करत जा
११ पैकी ० तयार
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
आज सोने खरेदी करावेच लागते का?
नाही. सोने, कपडे किंवा नवी वस्तू घेणे ही प्रथा आहे, नियम नाही. आजचा खरा अर्थ दान आहे: दिलेले कधीच कमी होत नाही.
पाण्याचा घडा का देतात?
वैशाखाच्या उन्हात तहानलेल्याला पाणी हे मोठे दान आहे, आणि ते पितरांच्या नावाने देतात. वाळा घातल्याने पाणी थंड आणि सुगंधी राहते.
आज नव्या घरात जाता येईल का?
हो. साडेतीन मुहूर्तांपैकी हा एक, म्हणून गृहप्रवेश, नवा व्यवसाय किंवा मोठा व्यवहार आज करतात. घरच्या परंपरेप्रमाणे पूजा करा.
उपवास करावा का?
महाराष्ट्रात आज उपवासाचा नियम नाही; पूजा, दान आणि पितरांचे स्मरण हेच महत्त्वाचे. जैन परंपरेत मात्र वर्षीतपाचे पारणे आज उसाच्या रसाने होते.
ॲपमध्ये आठवण लावा
ॲप आदल्या दिवशी आणि त्या दिवशी सूचना पाठवते, इंटरनेट नसतानाही.